Jeziora mazurskie znalazły się na liście wyjątkowych miejsc na kuli ziemskiej sporządzonej przez Szwajcarską Fundację New 7! Z liczby 261 pretendentów do miana Nowego Cudu Świata internauci z całego świata mają wybrać 77 najcenniejszych miejsc, następnie wyłonionych zostanie 21 miejsc, z których ostatecznie wybranych zostanie 7 Nowych Cudów Świata. Czy nasze jeziora znajdą się w finałowej 7-ce? Oby - choć graniczy to raczej z cudem! Ale już sama nominacja jest niesłychanym wyróżnieniem i znalezienie się na jednej liście z takimi atrakcjami krajobrazowo-przyrodniczymi jak Wielki Kanion Kolorado, szczyty Kilimandżaro, góra Fuji, czy Wodospad Niagara to coś wyjątkowego. Na liście są także zabytkowe budowle tak znane jak chiński Wielki Mur, rzymskie Koloseum, czy miasto Inków Machu Picchu. Polskę poza mazurskimi jeziorami w konkursie reprezentuje tylko Puszcza Białowieska.

Nominacja mazurskich jezior wywołała pospolite ruszenie samorządów, które chcą wspierać konkurs - skłania jednak do refleksji. Zgodnie ze słownikiem PWN cud to „zjawisko, które według wierzeń religijnych nie wynika z praw przyrody, lecz daje się wytłumaczyć tylko interwencją Boga” lub „rzecz, zjawisko niepospolite, niezwykłe, wywołujące zdumienie, podziw; także osoba lub rzecz doskonała, bardzo piękna”. A więc cud jest to zjawisko rzadkie, niezwykłe, lub coś nadzwyczaj pięknego. A skoro tak, to należy o niego dbać i szanować - szczególnie, gdy jest to Cud Natury, który z racji swojego charakteru jest wrażliwy na czynniki zewnętrzne i łatwy do zniszczenia. A czy my dbamy o nasz cud, naszą naturę czyli mazurskie jeziora i ich otoczenie?

Jeziora, które są znakiem firmowym Mazur, szczególnie w okresie letnim przyciągają tłumy turystów, którzy przyjeżdżają dla ich piękna. Niestety nie wszyscy oni szanują to piękno, dlatego nadbrzeżne lasy zamieniają się w szalet, a brzegi jezior oraz pobocza dróg w wysypisko śmieci. Jeszcze poważniejszy problemem to zabudowywanie brzegów jezior i „zawłaszczanie ładnych widoków”. Mazurskie jeziora przyciągają ludzi, którzy zachwyceni ich widokiem, kupują działki, budują domy, otaczają je wysokimi płotami, a w konsekwencji niszczą i odbierają innym widok, który ich samych zachwycił! Grodzenie dostępu do jezior i wód płynących stało się tak powszednim grzechem, że w wielu miejscach zamiast jezior można oglądać tylko płoty, których przęsła wchodzą w wodę skutecznie uniemożliwiając spacer wzdłuż jej brzegów. Jest to łamanie prawa, bo zgodnie z art. 27 ustawy o ochronie wód „zabrania się grodzenia nieruchomości przyległych do powierzchniowych wód publicznych w odległości mniejszej niż 1,5 m od linii brzegu, a także zakazywania lub uniemożliwiania przechodzenia przez ten obszar”. Wszyscy to widzą, niektórzy protestują, większość jest obojętna, a urzędnicy nie robią nic by temu zapobiec. Jakby tego było mało niektóre samorządy przymykają oczy - w imię fałszywego „wspierania rozwoju turystyki i przedsiębiorczości”- na zawłaszczanie brzegów i fragmentów jeziora lub nawet same walczą z wszelkimi formami ochrony przyrody, by łatwiej można było przekształcić działki rolne w tereny budowlane. Chęć posiadania atrakcyjnych działek nad jeziorami powoduje, że podaż atrakcyjnych nieruchomości szybko spada, a ich ceny szybko rosną - nawet byle jakie piaszczyste poletko położone w ładnym miejscu zamienia się w skarb.

Ceną tych działań jest szybko postępująca dewastacja coraz to nowych fragmentów krajobrazu, a w szczególności brzegów wód śródlądowych. W Piszu jest zasypywany gruzem brzeg jeziora Roś (pisałem już o tym obszernie). Nad jeziorem Nidzkim w Rucianym - Nidzie dzieje się podobnie: najpierw gruzem pochodzącym z ruin nieczynnej fabryki płyt został zasypany brzeg jeziora, a teraz trwa tam zasypywania samego jeziora. W ten sposób trwa zawłaszczanie fragmentu jeziora położonego na obszarze Natura 2000 (w sprawie nielegalnego składowania odpadów oraz wykonywania prac na brzegu jeziora bez pozwolenia wodnoprawnego zostały po interwencji mieszkańców wszczęte postępowania). Podobnie dzieje się także nad jeziorami Śniardwy i w wielu innych miejscach. O braku planowania przestrzennego, chaotycznej zabudowie (nie tylko brzegów jezior, ale wielu mazurskich miejscowości), wycinkach alei przydrożnych etc., nie będę teraz szerzej pisać, poza tym, że wszystko to prowadzi do trwałej dewastacji krajobrazu Krainy Pięknych Jezior. A jakby tego wszystkiego było mało przez sam środek tego Cudu planowana jest budowa drogi szybkiego ruchu: proszę sobie wyobrazić tysiące tirów pędzących tranzytem z Europy Zachodniej do Litwy, Łotwy, Białorusi i Rosji 19 metrów nad taflą jeziora Tałty, tuż obok Jeziora Łuknajno (Rezerwat Biosfery UNESCO) i wielu innych jezior (na ten temat już obszernie pisałem)!

Międzynarodowe gremium wybierając mazurskie jeziora z pośród tysięcy pięknych miejsc na Ziemi zauważyło ich wyjątkowość. A tymczasem Mazury od prawie pół wieku czekają na przysługującą cudowi ochronę: w latach 60-tych XX wieku profesor Władysław Szafer (współtwórca większości polskich parków narodowych) wystąpił z inicjatywą objęcia mazurskiej przyrody najwyższą formą ochrony i zaproponował utworzenie Mazurskiego Parku Narodowego (a na ten temat niedługo napiszę). Choć pomysł ten znalazł wielu zwolenników utworzono jedynie - jako formę tymczasową - istniejącą do dzisiaj Mazurski Park Krajobrazowy. Paradoksalnie unikalny puszczańsko - jeziorny krajobraz do tej pory nie został objęty najwyższą formą ochrony i jesteśmy jednym z nielicznych województw, które nie mają na swoim terytorium parku narodowego! A może nominowanie Pojezierza Mazurskiego do tytułu Nowy Cud Natury przyczyni się do powołania Mazurskiego Parku Narodowego. Oby w końcu nastąpi cud a wraz należyta ochrona Mazurskiej Natury - bo przecież nie o samo głosowanie chodzi!